SULTAN II. ABDÜLHAMİD
Doğum / Ölüm: 1842-1918
Saltanat Süresi: 1876-1909
Sultan Abdülhamid XIX. Asrın sonları
ile XX.asır başlarında uzun müddet, tam bir şahsi idare ile ülkenin
başında kalmıştır. Dünyanın en önemli siyasilerinden biri sayılır.
Hakkında her dilde yayınlar yapılmış, yerin dibine batırıldığı gibi
göklere de çıkarılmıştır. 33 yıl süren saltanatının yalnız 30 yıl,
5ay, 8 günü kendi şahsi idaresine aittir.(ilk meclisi mebusanın
tatili ile II. Meşrutiyetin ilanına kadar süren devre) 1878 yılı,
Sultan Hamid'i şahsi idaresi o devre için buhranlar içindeki imparatorluğun
anarşiye gitmesinden hayırlıydı.
II. Abdülhamid, kan dökmemeyi kesin bir
prensip olarak kabul etmiş ve 30 yıl boyunca tatbik etmiştir. Çok
merhametli olması, en büyük düşmanlarının bile rızıklarıyla oynamayıp
bol maaşlarla sürgüne göndermesi gibi özelliklerinin yanısıra Sultan
Abdülhamid bir siyaset dahisiydi. Hasım devlet adamları Sultan Abdülhamid'in
diplomasisini daima çekinilecek bir unsur olarak görmüşler, düşman
olmuş; fakat kudretini inkar edememişlerdi.
Sultan Abdülhamid siyasi dehası bir yana,
fevkalade zekası ve hafızası ile ünlüdür. Tarihçiler kendisinin
devrinin bütün devlet adamlarının üstüne çıkan bir zeka kurnazlık
ve tecrübeye sahip olduğunda birleşmektedirler. İnsanlar üzerinde
tesiri de çok övülmüştür. Kendi özel meselelerinde çok nazik olması,
herkesi ayakta karşılaması, padişah huzurunda yer öpme adetini kesin
şekilde yasaklaması, hiçkimseye, hatta çocuklarına "sen"
diye hitab etmemesi bir çok şahsı kendisine bağlamış ve 30 yıllık
şahsi iktidarının sebeplerinden biri olmuştur.