Doğum / Ölüm: 1281-1360
Saltanat Süresi: 1324-1360

Orhan Gazi, hâlim selim olup, oldukça da merhametliydi. Kolay kızmaz, kızınca da belli etmezdi. Askerlerini ve tebaâsını kendisinden fazla korurdu. Çok adildi. Fethettiği topraklarda, hristiyan ahâliye gösterdiği adil davranışları nedeniyle çok sevilirdi. Onun adaletine gıpta eden hristiyanlar, kendi soyundan ve dîninden hanedanların yerine, Osmanlı idaresini tercih ederlerdi. İyi bir teşkilatçı, mükemmel bir idareciydi. Üstün dehaya sahip bir askerdi. Dedesi Şeyh Edebâli ve Dursun Fakih gibi zatlardan feyz alıyordu. Evliyalara, mürşidlere hürmet eder, sohbetlerine katılır; devlet yönetimi konusunda onları rehber edinirdi. Zamanında kurulan yeniçeri ocağının manevî pîri, Hacı Bektâşi Velî Hazretleri idi. Hacı Bektâşi Velî Hazretleri, Yeniçeri Ordusu'na dua ederek askerlere İslâm dînini anlattı. Bu yüce zatın kendilerine manevî pîr olması ile yeniçeri ordusu, disiplinini ona bağlamıştı. O da: "Mesleğimiz râh'ı Hudâdir bizim, yoksa kuru mihnet ve gavga değil, şâh-ı cihân olmaya dâvâ değil!" (Mesleğimiz Allah yoludur. Maksadımız Allah'ın dînini yaymaktır. Yoksa kuru kavga ve cihangirlik davası değildir.) diyen babası gibi, oğluna i'lâ-yı kelimetullah için savaşmayı, adaletle hükmetmeyi vasiyet etmişti.

ORHAN GAZİ'NİN VASİYETİ

"Oğul! Saltanatına mağrur olma. Unutma ki dünya, Hazreti Süleyman'a kalmamıştır. Unutma ki; dünya saltanatı geçicidir; lâkin büyük bir fırsattır. Allah yolunda hizmet ve Peygamberimiz (S.A.V)'in şefaatine mazhâriyet için, bu fırsatı iyi değerlendir! Dünyaya ahiret ölçüsüyle bakarsan; ebedî saadeti feda etmeye değmediğini göreceksin. Oğul! Rumeli fethini tamamla! Konstantiniyye'yi (İstanbul'u) ya fethet, yahut fethe hazırla! Civardaki Türk Beyleri ile mesele çıkarmamaya çalış. Ahâli her ne kadar bizi isterse de, başlarında bulunan beyler, beyliklerinden geçme taraftarı gözükmez. Daha bir zaman idare edecekler, lâkin sonunda olmuş meyve gibi avucuna düşeceklerdir. Anadolu'da gîle çıkmazsa, Rumeli işini rahat halledersin. Bu yüzden, Anadolu'nun sessizliğini bozmamaya gayret et. Cennet mekan babam Osman Gazi Han, Söğüt ve Domaniç'ten ibaret bir avuç toprağı beylik yaptı. Biz, Allah'ın izniyle beyliği hanlığa, sultanlığa ikmal ettik. Sen daha da büyüğünü yapacaksın! Osmanlı'ya iki kıta üstünde hükmetmek yetmez. Zira i'lâ-yı kelimetullah azmi, iki kıtaya sığmayacak kadar yüce bir azimdir. Selçuklu'nun vârisi biz olduğumuz gibi, Roma'nın vârisi de biziz!

Oğul! Kur'ân-ı Kerîm'in hükmünden ayrılma! Adaletle hükmet! Gâzileri gözet! Dîne hizmet edenlere hizmeti şeref say! Fakirleri doyur! Zalimleri cezalandırmakta tereddüt gösterme! Adaletin en kötüsü, geç tecelli edenidir. Sonunda hüküm isabetli bile olsa, geciken adalet zulümdür! Oğul, biz yolun sonuna geldik. Sen daha başındasın. Cenab-ı Mevlâ saltanatını mübarek kılsın."